Duurzame koffiebonen: waar moet je op letten en wat betekenen keurmerken?

Wat zijn duurzame koffiebonen eigenlijk? Daar is niet één simpele definitie voor. Bij de productie en handel van koffie kunnen verschillende sociale, economische en milieuthema's een rol spelen. Denk aan biodiversiteit, klimaat, arbeidsomstandigheden, mensenrechten en de economische positie van koffieboeren.

Keurmerken en certificeringssystemen zoals Rainforest Alliance, Fairtrade en het Europese biologo geven informatie over bepaalde onderdelen daarvan. Ze betekenen alleen niet hetzelfde.

Rainforest Alliance richt zich binnen zijn certificeringsprogramma onder andere op bossen, mensenrechten, de bestaanszekerheid van boeren en klimaatbestendigheid. Fairtrade legt onder meer nadruk op duurzame landbouw, arbeidsrechten en handelsvoorwaarden voor producenten. Het Europese biologo geeft aan dat een product voldoet aan de Europese regelgeving voor biologische productie.

Wie bewuster koffiebonen wil kiezen, doet er daarom goed aan niet alleen naar een logo te kijken, maar vooral te bekijken waar het betreffende keurmerk daadwerkelijk voor staat.

 

Wanneer kun je spreken over duurzamere koffie?

Er bestaat niet één eigenschap waarmee je kunt bepalen of koffie in alle opzichten duurzaam is.

Koffie legt bovendien een lange weg af voordat de bonen uiteindelijk in je koffiemachine terechtkomen. Koffie wordt geteeld en geoogst, de koffiebessen worden verwerkt, groene koffie wordt verhandeld en vervoerd en uiteindelijk worden de bonen gebrand, verpakt en verkocht.

Bij verduurzaming binnen de koffieketen kan daarom bijvoorbeeld aandacht zijn voor:

• de manier waarop koffie wordt verbouwd;
• bescherming van natuur en biodiversiteit;
• klimaatbestendige landbouw;
• arbeidsomstandigheden en mensenrechten;
• inkomen en handelspositie van koffieproducenten;
• traceerbaarheid en controle binnen de keten.

Verschillende keurmerken stellen op deze onderwerpen verschillende eisen. Een keurmerk geeft dus informatie over bepaalde gecontroleerde aspecten, maar betekent niet automatisch dat ieder duurzaamheidsvraagstuk rond een kop koffie is opgelost.

Welke keurmerken kom je tegen bij koffie?

Drie bekende aanduidingen die je bij koffie kunt tegenkomen zijn Rainforest Alliance, Fairtrade en biologisch.

Hoewel ze allemaal iets kunnen zeggen over de manier waarop koffie wordt geproduceerd of verhandeld, hebben ze verschillende uitgangspunten.

Het ene keurmerk is daarom niet simpelweg een andere versie van het andere.

Wat betekent Rainforest Alliance bij koffie?

Het bekende groene kikkerlogo van Rainforest Alliance kom je onder andere tegen op koffie, cacao en thee.

Rainforest Alliance beschrijft vier belangrijke aandachtsgebieden binnen zijn certificeringsprogramma: bossen beschermen, mensenrechten bevorderen, de bestaansmogelijkheden van boeren verbeteren en klimaatbestendigheid vergroten.

Gecertificeerde boerderijen moeten voldoen aan de eisen van de Rainforest Alliance Sustainable Agriculture Standard. Binnen het certificeringssysteem zijn daarnaast regels opgesteld voor audits door geautoriseerde certificeringsorganisaties.

Belangrijk om te weten: Rainforest Alliance-gecertificeerd betekent niet automatisch biologisch. Rainforest Alliance geeft zelf expliciet aan dat gecertificeerde boerderijen niet verplicht biologisch hoeven te werken. De standaard staat bijvoorbeeld onder voorwaarden het gerichte gebruik van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen toe binnen integrated pest management.

Rainforest Alliance en biologische certificering kun je dus niet als synoniemen gebruiken.

Is Rainforest Alliance hetzelfde als Fairtrade?

Nee. Rainforest Alliance en Fairtrade zijn verschillende certificeringssystemen met verschillende accenten.

Fairtrade heeft sociale, economische en milieustandaarden en richt zich onder andere op de positie van producenten en werknemers binnen handelsketens.

Een bekend onderdeel daarvan is de Fairtrade Minimum Price. Wanneer voor een product een minimumprijs geldt, vormt die een vangnet. Is de relevante marktprijs hoger dan de Fairtrade Minimum Price, dan ontvangen producenten volgens Fairtrade de marktprijs of de bij het contract overeengekomen prijs.

Daarbovenop bestaat de Fairtrade Premium: een extra bedrag boven op de verkoopprijs. Producentenorganisaties en werknemers beslissen volgens Fairtrade zelf over de inzet daarvan voor bijvoorbeeld hun bedrijf of gemeenschap.

Fairtrade stelt daarnaast eisen rond onder andere duurzame landbouwproductie en arbeidsrechten. De naleving van de Fairtrade-standaarden wordt gecontroleerd door onafhankelijke certificeerder FLOCERT.

Bron: Fairtrade International 

Wat betekent biologische koffie?

Biologische koffie is weer iets anders.

Het Europese biologo mag alleen worden gebruikt op producten die door een erkende controleautoriteit of een erkend controleorgaan biologisch zijn gecertificeerd en die aan de Europese regels voor biologische productie voldoen.

Bij verwerkte voedingsmiddelen geldt onder andere dat minimaal 95% van de agrarische ingrediënten biologisch moet zijn om het EU-biologo te mogen dragen. Naast het logo moeten bovendien het codenummer van het controleorgaan en informatie over de herkomst van de agrarische grondstoffen worden vermeld.

Bij biologische koffie gaat het dus om naleving van de Europese regelgeving voor biologische productie. Het biologo zegt niet automatisch dat dezelfde handelsvoorwaarden gelden als binnen Fairtrade.

Andersom is Rainforest Alliance-gecertificeerde of Fairtrade-koffie ook niet automatisch biologisch.

Bron: Europese Commissie 

Welk koffiekeurmerk is het beste?

Daar is geen algemeen antwoord op.

Rainforest Alliance, Fairtrade en biologische certificering kijken vanuit verschillende invalshoeken naar productie en/of handel. Welke informatie voor jou het belangrijkst is, hangt daarom af van waar je zelf waarde aan hecht.

Wil je koffiebonen bewuster kiezen? Dan kun je bijvoorbeeld kijken naar:

Welk keurmerk staat erop?
Bekijk niet alleen het logo, maar ook welke voorwaarden erachter zitten.

Waarop heeft de certificering betrekking?
Een certificering van één product betekent niet automatisch dat het hele assortiment van een merk dezelfde certificering heeft.

Welke concrete informatie geeft de aanbieder?
Specifieke informatie over een keurmerk, herkomst of certificering geeft meer houvast dan algemene termen zoals 'groen' of 'duurzaam'.

Past de koffie ook bij jouw smaak?
Een keurmerk vertelt je iets over bepaalde productie- of handelsvoorwaarden, maar niet automatisch of jij de koffie lekker vindt.

Hoe zit dat bij de koffiebonen van Grano?

Binnen het huidige Grano-assortiment wordt Grano Dulce aangeboden als Rainforest Alliance-gecertificeerde koffie.

Grano Dulce is medium gebrand en heeft volgens de productinformatie van Grano een vol, romig en nootachtig smaakprofiel.

Die Rainforest Alliance-certificering benoemen we specifiek bij Dulce. We trekken deze claim bewust niet automatisch door naar alle koffiebonen van Grano.

Dat onderscheid is belangrijk. Wanneer een specifieke koffie gecertificeerd is, betekent dat niet dat het volledige assortiment automatisch onder dezelfde certificering valt.

Betekent een keurmerk dat de koffie ook beter smaakt?

Niet per se. Een keurmerk en smaak zeggen iets anders over koffie.

Een certificering geeft informatie over bepaalde voorwaarden rondom productie en/of handel. Hoe een koffie uiteindelijk smaakt, wordt daarnaast bepaald door bijvoorbeeld:

• de soort koffieboon;
• herkomst;
• samenstelling van een blend;
• branding;
• versheid;
• maalgraad;
• zetmethode.

Daarom blijft smaak persoonlijk.

Hou je van een volle, romige en nootachtige koffie en vind je Rainforest Alliance-certificering daarnaast belangrijk? Dan kan Grano Dulce een koffie zijn om te proberen.

Zoek je juist een krachtigere koffie of een ander smaakprofiel, dan kan een andere boon beter bij je passen.

Zijn duurdere koffiebonen automatisch duurzamer?

Nee. Alleen aan de consumentenprijs van een zak koffie kun je niet aflezen hoe de koffie is geproduceerd of onder welke handelsvoorwaarden hij is ingekocht.

De uiteindelijke verkoopprijs wordt door allerlei factoren bepaald.

Een hoge prijs is dus geen duurzaamheidskeurmerk. Andersom betekent een relatief lage prijs evenmin automatisch dat er geen aandacht is voor sociale of milieuthema's.

Wil je daar een beter beeld van krijgen, kijk dan naar concrete informatie over certificering, herkomst en productie- of handelsvoorwaarden.

Duurzamere keuzes voor koffie op kantoor

Ook bij koffie op kantoor kun je kijken naar meer dan alleen smaak en prijs.

Zeker wanneer binnen een bedrijf dagelijks veel koffie wordt gedronken, kan het interessant zijn om bij de keuze van koffiebonen ook te kijken naar keurmerken en certificeringen.

Wil je binnen het Grano-assortiment bijvoorbeeld specifiek koffie proberen die volgens de productinformatie Rainforest Alliance-gecertificeerd is, dan kun je kijken naar Grano Dulce.

Voor grotere zakelijke afnames kun je daarnaast kijken naar onze mogelijkheden voor zakelijk koffiebonen bestellen.

Duurzame koffiebonen zoeken in Utrecht

Ook wanneer je zoekt naar duurzame koffiebonen in Utrecht, is het verstandig om verder te kijken dan alleen de plaats waar je de koffie koopt.

De certificering heeft immers betrekking op bepaalde onderdelen van de productie- en handelsketen van de koffie, niet op de stad waar je de koffie uiteindelijk bestelt.

Grano Koffie levert koffiebonen online in Utrecht en plaatsen als Nieuwegein, Houten, Zeist en De Meern, maar ook in de rest van Nederland.

Zoek je specifiek koffiebonen met Rainforest Alliance-certificering, dan kun je binnen het Grano-assortiment kijken naar Grano Dulce.

Waar moet je op letten als je duurzamere koffiebonen wilt kopen?

Wil je duurzaamheid meenemen in je keuze voor koffiebonen? Kijk dan verder dan alleen een algemene duurzaamheidsclaim.

Let bijvoorbeeld op:

1. welk keurmerk of certificeringssysteem aanwezig is;
2. waar dat keurmerk precies voor staat;
3. op welk product de certificering betrekking heeft;
4. of de aanbieder concrete informatie geeft in plaats van algemene claims;
5. welk smaakprofiel en welke koffieboon bij jou passen.

Zo maak je een beter onderbouwde keuze.

Veelgestelde vragen over duurzame koffiebonen

Wat zijn duurzame koffiebonen?

Er bestaat geen enkel kenmerk dat koffie in alle opzichten 'duurzaam' maakt. Bij duurzamere koffieproductie en -handel kan onder andere aandacht zijn voor milieu, biodiversiteit, klimaat, arbeidsomstandigheden, mensenrechten en de economische positie van producenten. Keurmerken kunnen inzicht geven in welke eisen op bepaalde onderdelen worden gesteld.

Wat betekent Rainforest Alliance op koffie?

Rainforest Alliance Certified betekent dat gecertificeerde partijen aan eisen van het certificeringsprogramma moeten voldoen. Rainforest Alliance richt zich daarbij onder andere op bossen, mensenrechten, bestaanszekerheid van boeren en klimaatbestendigheid.

Is Rainforest Alliance biologische koffie?

Niet automatisch. Rainforest Alliance geeft zelf aan dat gecertificeerde boerderijen niet verplicht biologisch hoeven te zijn. Voor het Europese biologo gelden afzonderlijke Europese regels voor biologische productie.

Wat is het verschil tussen Fairtrade en Rainforest Alliance?

Het zijn verschillende certificeringssystemen. Fairtrade stelt sociale, economische en milieueisen en kent onder andere een Fairtrade Minimum Price en Fairtrade Premium. Rainforest Alliance richt zich binnen zijn certificeringsprogramma onder andere op bossen, mensenrechten, bestaanszekerheid van boeren en klimaatbestendigheid.

Is biologische koffie automatisch Fairtrade?

Nee. Biologisch en Fairtrade zijn verschillende systemen. Het EU-biologo laat zien dat aan Europese regels voor biologische productie wordt voldaan. Fairtrade kent zijn eigen standaarden voor producenten, werknemers en handelaren.

Heeft Grano Koffie Rainforest Alliance-gecertificeerde koffiebonen?

Volgens de huidige productinformatie van Grano wordt Grano Dulce aangeboden als Rainforest Alliance-gecertificeerd. Deze claim heeft specifiek betrekking op deze koffie en wordt niet automatisch toegepast op het volledige Grano-assortiment.

Waar kan ik Rainforest Alliance-koffiebonen in Utrecht bestellen?

Grano Koffie levert in Utrecht en de rest van Nederland. Binnen het assortiment wordt Grano Dulce aangeboden als Rainforest Alliance-gecertificeerde koffie.

Bewuster koffie kiezen begint met goede informatie

Duurzaamheid binnen koffie is breder dan één logo of één algemene claim. Rainforest Alliance, Fairtrade en biologisch kunnen allemaal nuttige informatie geven, maar ze doen dat vanuit verschillende uitgangspunten.

Kijk daarom naar wat er daadwerkelijk gecertificeerd is en wat de voorwaarden van het betreffende systeem zijn.

En vergeet de smaak niet.

Uiteindelijk wil je koffie kiezen die aansluit bij wat jij belangrijk vindt én die je graag drinkt.

Wil je een medium gebrande, volle, romige en nootachtige koffie proberen die volgens onze productinformatie Rainforest Alliance-gecertificeerd is? Bekijk dan Grano Dulce.